Senioren in problemen na inkomensafhankelijke huurverhoging?

Schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Delft
Onderwerp: Inkomensafhankelijke huurverhoging en de positie van Delftse senioren.

Geacht college,
Onafhankelijk Delft heeft kennisgenomen van signalen van Delftse senioren die als gevolg van de inkomensafhankelijke huurverhoging met aanzienlijke extra huurstijgingen worden geconfronteerd.

De landelijke regeling maakt het mogelijk om huurders met een hoger huishoudinkomen een hogere huurverhoging op te leggen. Per 1 juli 2026 kan dit, afhankelijk van de inkomenscategorie, oplopen tot €50 of €100 per maand. De inkomenscategorie wordt daarbij vastgesteld aan de hand van het huishoudinkomen uit een eerder belastingjaar.

Voor senioren kan dit tot een bijzondere situatie leiden wanneer het inkomen in een bepaalde periode tijdelijk hoger is door bijvoorbeeld een fiscaal toegestane pensioenconstructie, banksparen of een hoog,laagpensioen. Een tijdelijk hoger inkomen kan dan gevolgen hebben voor de huurprijs, terwijl het toekomstige inkomen juist aanzienlijk kan dalen.

Daarbij speelt in Delft de vraag of deze huurders daadwerkelijk kunnen doorstromen naar een andere passende en betaalbare woning. Wanneer dergelijke woningen onvoldoende beschikbaar zijn, kan de veronderstelde doorstroming in de praktijk nauwelijks plaatsvinden.

Onafhankelijk Delft vindt het belangrijk dat het college niet alleen verwijst naar de landelijke verantwoordelijkheid, maar ook onderzoekt welke gevolgen deze landelijke systematiek in Delft heeft.
Daarom stellen wij het college de volgende vragen:
1. Omvang van het probleem
Heeft het college inzicht in het aantal Delftse huurhuishoudens dat jaarlijks te maken krijgt met een inkomensafhankelijke hogere huurverhoging?
Kan het college, indien mogelijk, aangeven hoeveel van deze huishoudens bestaan uit één of meer personen die de AOW-leeftijd hebben bereikt?
Kan het college aangeven hoeveel Delftse huurders de afgelopen vijf jaar als gevolg van de inkomensafhankelijke huurverhoging een verhoging van €50 of €100 per maand hebben gekregen?
Is het college bereid hierover informatie op te vragen bij de in Delft actieve woningcorporaties, waaronder Vidomes, zodat de omvang van het probleem lokaal beter in beeld kan worden gebracht?

2. Tijdelijk hoger pensioeninkomen
Is het college bekend met situaties waarin senioren door een tijdelijke verhoging van hun belastbaar inkomen, bijvoorbeeld als gevolg van een hoog,laagpensioen, banksparen of een andere fiscaal toegestane pensioenconstructie, in een hogere inkomenscategorie voor de huurverhoging terechtkomen?
Is het college bereid bij de woningcorporaties na te gaan of zij dergelijke situaties herkennen en hoeveel huurders hiermee mogelijk te maken hebben?
Deelt het college de opvatting dat het voor de betaalbaarheid problematisch kan zijn wanneer een tijdelijk hoger inkomen leidt tot structureel hogere woonlasten, terwijl het inkomen van de betreffende senior daarna substantieel daalt?

3. Doorstroming
De landelijke systematiek is mede bedoeld om doorstroming op de woningmarkt te stimuleren. Kan het college aangeven hoeveel betaalbare, gelijkvloerse en voor senioren geschikte huurwoningen momenteel in Delft beschikbaar zijn?
Kan het college aangeven hoeveel van deze woningen beschikbaar zijn in de sociale huursector en hoeveel in het betaalbare middensegment?
Is het college van mening dat een senior die door een inkomensafhankelijke huurverhoging financieel wordt gestimuleerd om te verhuizen, in Delft daadwerkelijk voldoende mogelijkheden heeft om naar een passende en betaalbare woning door te stromen?
Zo ja, kan het college concreet aangeven hoeveel passende woningen voor deze doelgroep momenteel beschikbaar zijn?

4. Landelijke verantwoordelijkheid
De wethouder, mevrouw Oppatja geeft in een eerdere reactie aan dat dit een landelijke kwestie betreft en dat zij hier momenteel geen standpunt over inneemt.

Onafhankelijk Delft is van mening dat het feit dat de regelgeving landelijk is vastgesteld, niet betekent dat een gemeente geen signalerende of agenderende rol kan hebben wanneer inwoners hierdoor structureel in de problemen komen.

Is het college bereid om de ervaringen uit Delft met de inkomensafhankelijke huurverhoging voor senioren als signaal onder de aandacht te brengen van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)?
Is het college bereid deze problematiek eveneens rechtstreeks onder de aandacht te brengen van het ministerie dat verantwoordelijk is voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening?
Is het college bereid de VNG en het ministerie te verzoeken te onderzoeken of binnen de landelijke regelgeving een uitzondering of overgangsregeling mogelijk kan worden gemaakt voor senioren met een aantoonbaar tijdelijk verhoogd inkomen uit een pensioen- of spaarconstructie?
Is het college bereid hierover in gesprek te gaan met de Delftse woningcorporaties en de gemeenteraad over de uitkomsten te informeren?

5. Lokale verantwoordelijkheid
Is het college bereid om bij de komende prestatieafspraken met de Delftse woningcorporaties expliciet aandacht te besteden aan betaalbare, gelijkvloerse woningen voor senioren die vanwege hun leeftijd of financiële positie niet kunnen of willen kopen?

Kan het college aangeven welke concrete maatregelen Delft momenteel neemt om de doorstroming van senioren uit grotere huurwoningen naar passende woningen daadwerkelijk mogelijk te maken?
Is het college bereid te onderzoeken of bij de toewijzing van passende seniorenwoningen beter rekening kan worden gehouden met huurders die door een inkomensafhankelijke huurverhoging financieel onder druk komen te staan?
Is het college bereid de gemeenteraad vóór het volgende overleg over de prestatieafspraken schriftelijk te informeren over de omvang van deze problematiek en de mogelijke oplossingen?

Tot slot
Onafhankelijk Delft benadrukt dat met deze vragen niet wordt gevraagd om een landelijke wet zelfstandig door de gemeente te wijzigen. Wel vragen wij het college om zijn verantwoordelijkheid te nemen voor het signaleren van knelpunten die zich concreet onder Delftse inwoners voordoen.
Wanneer blijkt dat senioren door een tijdelijk hoger inkomen worden geconfronteerd met langdurig hogere woonlasten, terwijl zij door gebrek aan passende woningen feitelijk niet kunnen doorstromen, is wat ons betreft sprake van een situatie die zowel lokaal als landelijk om aandacht vraagt.

Wij verzoeken het college daarom om niet uitsluitend naar de landelijke politiek te verwijzen, maar de problematiek actief te onderzoeken, te agenderen en waar mogelijk namens Delft onder de aandacht te brengen van de VNG en het Rijk.
Met vriendelijke groet,
Jolanda Gaal
Fractievoorzitter Onafhankelijk Delft