Begrotingspraatje Onafhankelijk Delft 2027-2030

Delft verdient meer dan een mooi plaatje
Algemene beschouwingen Onafhankelijk Delft, 12 november 2026

Voorzitter,
Wie door Delft loopt, begrijpt waarom Vermeer hier zijn mooiste schilderijen maakte.
Het licht op onze grachten, de oude gevels, de torens die al eeuwen over onze stad waken. Delft is een stad om trots op te zijn.

Maar wie vandaag een schilderij van Delft zou maken, zou ook de schaduwen moeten schilderen. Want achter die prachtige gevels en winingen in de wijken, gaat een werkelijkheid schuil die lang niet voor iedere Delftenaar even mooi is.

En juist over die werkelijkheid willen wij het vandaag hebben.
Want een begroting mag op papier nog zo mooi zijn, uiteindelijk gaat het erom hoe mensen in onze stad leven.

Delft wordt steeds duurder. De gemeentelijke lasten stijgen, parkeren kost steeds meer en voor veel inwoners en overal wordt vergunningparkeren doorgevoerd, de melkkoe, is het leven nauwelijks nog betaalbaar. Mensen die hun hele leven gewerkt hebben, vragen zich af waar hun geld blijft.
Arme inwoners die de verwarming graden lager zetten of zelfs uit, omdat ze bang zijn voor de rekening.

En ondertussen blijft de gemeente nieuwe plannen maken, nieuwe ambities formuleren en nieuwe bedragen reserveren.

Voorzitter, ambitie is prachtig. Maar ambitie moet wel betaalbaar blijven voor degenen die de rekening krijgen.

Wie verder door onze stad wandelt, ziet ook hoe Delft verandert. Er wordt gebouwd, gesloopt en opnieuw ingericht. Maar waar blijft de ruimte voor de Delftenaar zelf?
Onze jongeren zoeken een woning, jonge gezinnen kunnen nauwelijks doorstromen en ouderen blijven noodgedwongen in huizen wonen die niet meer bij hun levensfase passen.

Onafhankelijk Delft wil dat er veel nadrukkelijker wordt gebouwd voor deze mensen. Betaalbare woningen, passende ouderenhuisvesting en minder verkamering van bestaande gezinswoningen. Want ja, dit gebeurt nog steeds!

Wij zijn trots op onze universiteit, maar Delft is niet uitsluitend een campus. Het is een stad van generaties Delftenaren die hier hun wortels hebben liggen en hier ook hun toekomst willen opbouwen.
En terwijl we over de toekomst spreken, verdwijnen op verschillende plekken juist de wortels van onze stad.

Volwassen bomen, soms tientallen jaren oud, worden gekapt om plaats te maken voor nieuwe ontwikkelingen. Bij de Staalweg, de Doelentuin, de Wippolder, het Tanthof en elders zien bewoners hun vertrouwde groene omgeving verdwijnen.
Natuurlijk moet een stad kunnen groeien. Maar groei zonder zorgvuldig om te gaan met wat er al is, noemen wij geen vooruitgang.
Een boom van zestig jaar vervang je niet met een jong sprietje en een mooie tekening van hoe het over dertig jaar misschien wordt.
En wat ons daarbij steeds vaker opvalt, is dat bewoners pas horen wat er gaat gebeuren wanneer de plannen al vergevorderd zijn.

Een gemeente die haar inwoners pas informeert wanneer de besluiten al genomen zijn, moet niet verbaasd zijn wanneer het vertrouwen in diezelfde gemeente verdwijnt. Soms moet het geheugen even opgefrist worden, dat is toch niets geks?

Wie vervolgens ’s avonds door Delft loopt, ziet weer een ander beeld. Donkere routes, de verlichting is slechter dan ooit, plekken waar mensen zich niet veilig voelen en bewoners die zich zorgen maken over overlast en criminaliteit. Mensen die in de donkerte van de winter niet meer toch nog even de vergeten boodschap gaan halen!
BIZAR

Veiligheid is geen luxe en ook geen onderwerp dat we met mooie beleidsstukken kunnen afhandelen. Het is een van de belangrijkste verantwoordelijkheden van de overheid.

Onafhankelijk Delft wil zichtbare handhaving, de wijkagent meer zichtbaar. Deze wordt in sommige wijken zoals de Wippolder, de ontwijkagent genoemd. Inwoners willen veilige routes en een gemeente die daadwerkelijk ingrijpt wanneer bewoners aan de bel trekken.

Daarom blijven wij ook kritisch op de komst van het AZC in Delft-Noord. Niet omdat wij geen oog hebben voor mensen die opvang nodig hebben, maar omdat wij vinden dat de belangen, zorgen en veiligheid van omwonenden veel zwaarder hadden moeten meewegen.
Een gemeentebestuur moet niet alleen besluiten kunnen nemen. Het moet ook bereid zijn werkelijk te luisteren. Het college zit daar voor de Delftenaar!

En achter al die Delftse voordeuren wonen mensen die soms afhankelijk zijn van onze hulp.
Een kind dat thuiszit omdat het leerlingenvervoer niet goed geregeld is. Ouders die wachten op jeugdhulp terwijl de problemen groter worden. Een oudere die verdwaalt in de regels van de Wmo.
Dat zijn geen dossiers die je kunt wegleggen tot het volgende overleg. Dat zijn mensen voor wie de gemeente het verschil moet maken.

Ook dieren horen bij onze samenleving. Voor veel ouderen en alleenstaanden is hun huisdier hun dagelijkse gezelschap. Wie noodzakelijke dierenartszorg niet kan betalen, verdient wat ons betreft een helpende hand.

Voorzitter,
Vermeer schilderde niet alleen de schoonheid van Delft. Hij had ook oog voor het gewone leven. Voor de mensen achter de ramen, voor de stilte in een huis en voor het licht dat daar naar binnen viel.
Misschien is dat wel wat wij in deze begroting missen: voldoende aandacht voor het gewone leven.
De gemeente beschikt over onze miljoenen euro’s. We hebben in het verleden grote opbrengsten ontvangen, onder andere uit de verkoop van de Eneco aandelen. Toch vragen we inwoners steeds opnieuw om meer te betalen.

Onafhankelijk Delft vindt dat het tijd is om scherper te kiezen. Minder geld naar ambities waarvan het resultaat onzeker is en meer aandacht voor wat inwoners vandaag nodig hebben.
En daarbij moeten wij ook naar onszelf kijken.

Wij zitten hier niet om alleen de plannen van het college te bewonderen. Wij zitten hier ook om kritisch te kijken naar wat die plannen opleveren. Want uiteindelijk leggen wij als gemeenteraad verantwoording af aan de inwoners van Delft, niet andersom.

Wij zullen goede voorstellen steunen, van welke partij ze ook komen. Maar wij blijven kritisch wanneer de dagelijkse werkelijkheid van Delftenaren onvoldoende terugkomt in de keuzes van dit college.

Het coalitieakkoord heet:Delft pakt door.
Wat ons betreft mag dat vooral betekenen dat problemen eindelijk worden opgelost.
Want voorzitter, Delft hoeft geen nieuw schilderij te worden.
Het is al een prachtige stad. Laten we er vooral voor zorgen dat de mensen die erin wonen, dat ook zo blijven ervaren.
Dank u wel.

Jolanda Gaal